Γιατί τα «καθαρά» καύσιμα είναι επιστημονική φαντασία
29.12.2025
ΑΡΘΡΟ Του Πάνου Ζαχαριάδη*
ΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ EU ETS και FUEL EU
και οι κανονισμοί που, μάλλον, αργά ή γρήγορα, θα έρθουν από τον ΙΜΟ, έχουν
σκοπό, με διάφορα χρηματικά πέναλτι , να ακριβύνουν τα ορυκτά καύσιμα των
πλοίων, ώστε να μειωθεί η διαφορά κόστους με τα πολύ πιο ακριβά πράσινα καύσιμα
(τα οποία είναι τρεις, τέσσερις έως και 10 φορές ακριβότερα) . Για τί; Μα γιατί
τα πράσινα καύσιμα θα μας σώσουν!
ΤΑ ΠΡΑΣΙΝΑ αυτά καύσιμα είναι το
πράσινο υδρογόνο , η πράσινη αμμωνία και η πράσινη μεθανόλη. Και η αμμωνία και
η μεθανόλη φτιάχνονται από το υδρογόνο. Ναι, παίζουν και τα βιοκαύσιμα
(συμπεριλαμβανομένων των βιο-μεθανίου και βιο-μεθανόλης) αλλά μόνο αυτά που
προέρχονται από βιολογικά υπολείμματα, ώστε να μη συναγωνίζονται τη διατροφική
αλυσίδα. Συνεπώς, εκ προοιμίου, οι ποσότητές τους θα είναι μηδαμινές για τις
ανάγκες της ναυτιλίας.
ΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ είναι πολύ δύσκολο
καύσιμο για μεγάλα πλοία (με δεξαμενές 10-12 φορές μεγαλύτερες των συμβατικών
ακόμα και υπό πίεση) και γι ‘ αυτό όλη η ναυτιλία μιλάει για αμμωνία και
μεθανόλη, που μπορούν πιο εύκολα να είναι σε υγρή μορφή. Όμως και αυτά έχουν
πολύ χαμηλότερη ενεργειακή πυκνότητα σε σχέση με τα συμβατικά καύσιμα. Η
αμμωνία 2,5 φορές χαμηλότερη και η μεθανόλη 2 φορές χαμηλότερη (και συνεπώς
χρειάζονται αντίστοιχα μεγαλύτερες δεξαμενές).
Η ΝΑΥΤΙΛΙΑ χρησιμοποιεί τώρα
περίπου 330 εκατομμύρια τόνους υγρά συμβατικά καύσιμα ανά έτος. Αν αυτά
υποθετικά αντικατασταθούν από αμμωνία, χρειαζόμαστε 330 x 2,5 = 825 εκατομμύρια
τόνους.
ΓΙΑ ΝΑ ΦΤΙΑΧΤΕΙ Το πράσινο
υδρογόνα από ηλεκτρόλυση νερού χρειάζεται πολύ μεγάλες ποσότητες ανανεώσιμης
ηλεκτρικής ενέργειας (54 έως 60 kWh για ένα κιλό υδρογόνου). Για να φτιαχτούν
τα 825 εκατομμύρια τόνοι αμμωνίας χρειάζονται 165 εκατομμύρια τόνοι υδρογό νου.
Άρα η ανανεώσιμη ηλεκτρική ενέργεια που χρειάζεται είναι 9.000 έως 10.000 TWh
(terawatt) ανά έτος. Τι σύμπτωση! αυτή είναι όλη η ετήσια ανανεώσιμη ηλεκτρική
παραγωγή του πλανήτη. Και επίσης είναι το 1/3 της συνολικής ηλεκτρικής
παραγωγής του πλανήτη από όλες τις πηγές.
ΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ για την πράσινη
μεθανόλη δεν είναι πολύ διαφορετικοί . Ας αφήσουμε το γεγονός ότιγια να
φτιάξεις πράσινη μεθανόλη πρέπει να προσθέσεις «πράσινο» διοξείδιο του άνθρακα
στο πράσινο υδρογόνο. Το πράσινο αυτό CO2 προέρχεται μόνο από απορρόφηση από
την ατμόσφαιρα.
ΤΟ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ τέτοιο εργοστάσιο
βρίσκεται στην Ισλανδία και μπορεί να απορροφά από την ατμόσφαιρα 36.000 τόνους
διοξείδιο του άνθρακα τον χρόνο. Περίπου, δηλαδή, όσες είναι οι εκπομπές ενός
πλοίου! Άρα, ας ξεχάσουμε τελείως την πράσινη μεθανόλη. ΘΑ ΧΡΕΙΑΣΤΟΥΜΕ, λοιπόν,
όλη την ανανεώσιμη ηλεκτρική ενέργεια του πλανήτη για να φτιαχτούν καύσιμα ώστε
να μειώσουμε το 2,5% των εκπομπών CO2 της ναυτιλίας. Και στη διαδικασία αυτή το
70% έως 80% αυτής της πολύτιμης ανανεώσιμης ενέργειας πετιέται κυριολεκτικά στα
σκουπίδια. Γιατί στις μηχανές των πλοίων, το 60 % φεύγει ως θερμότητα από την
τσιμινιέρα και , μετά τις τριβές, μόνο το 30% καταλήγει στην προπέλα ως ωφέλιμο
έργο. Αν αυτή η ανανεώσιμη ενέργεια χρησιμοποιηθεί για φόρτιση μπαταριών
ηλεκτρικών αυτοκινήτων, το 95% καταλήγει στις ρόδες ως ωφέλιμο έργο.
ΟΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ εκπομπές CO2
προέρχονται από τα εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που καίνε κάρβουνο
και φυσικό αέριο. Μία μείωση των εκπομπών τους κατά μόλις 10% ισοδυναμεί με
μείωση των εκπομπών της ναυτιλίας κατά 100%. ΚΑΠΟΙΟΙ λένε ότι οι ανανεώσιμες
πηγές αυξάνονται με γοργούς ρυθμούς (περίπου 5% τον χρόνο) . Όσο και να
αυξάνονται, αυξάνεται και η συνολική ετήσια ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας (κατά
4,3% ). Για να έχει η ναυτιλία την ανανεώσιμη ενέργεια που χρειάζονται αυτά τα
πράσινα καύσιμα, θα χρειαστούν πάνω από ένα εκατομμύριο μεγάλες ανεμογεννήτριες
ή 1.400 νέα πυρηνικά εργοστάσια ή 60.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα φωτοβολταϊκών
(το 25% της έκτασης της Μεγάλης Βρετανίας για παράδειγμα).
ΑΛΛΑ ας υποθέσουμε ότι με κάποιον
μαγικό τρόπο θα έχουμε αυτήν την ανανεώσιμη ενέργεια. Θα έχουμε όμως το πράσινο
υδρογόνο; Σήμερα η παγκόσμια παραγωγή υδρογόνου είναι λιγότερη από 100
εκατομμύρια τόνους, εκ των οποίων λιγότερο από το 0,3% είναι πράσινο. Το άλλο
προέρχεται από φυσικό αέριο (γκρίζο υδρογόνο) και από άνθρακα (μαύρο υδρογόνο).
ΣΤΗΝ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ σχεδιάζουν ένα
μεγάλο project πράσινου υδρογόνου και αμμωνίας, το Western Green Energy Hub,
που θα παράγει περίπου 5 εκατομμύρια τόνους πράσινο υδρογόνο. Η έκταση που
απαιτείται είναι ίση με το 1/10 της έκτασης της Μεγάλης Βρετανίας. Μέχρι λοιπόν
αυτά τα πράσινα καύσιμα να είναι διαθέσιμα, προτείνω μία « ενδιάμεση» λύση: να
πετούν τα πληρώματά μας χαρταετούς στην πλώρη για να εκμεταλλεύονται την
αιολική ενέργεια.
Πάνος Ζαχαριάδης*
Technical Director Atlantic Bulk Carriers Management Ltd
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου